Voorbije activiteiten
Een overzicht van de voorbije activiteiten, georganiseerd door - of ingericht met medewerking van - de Erfgoedkamer Bertem. Klik hier om terug te keren naar de aankomende activiteiten.
Tentoonstelling 'Groeten uit ons dorp'
Wanneer? zaterdag 27 september 2008, van 10 tot 17 uur
Waar? Parochiezaal 'Ons Huis', Vossenstraat 4, Bertem
Toegang gratis
Wanneer? woensdag 1 oktober 2008 t.e.m. zondag 11 januari 2009
Waar? Lokaal dienstencentrum De Blankaart, Egenhovenstaat 22-24, Bertem
Toegang gratis
Op de jaarmarkt van Bertem zal de Erfgoedkamer zich voor het eerst aan het publiek tonen. In een uitgebreide postkaartententoonstelling wordt de sfeer van het Bertem van voor de Tweede Wereldoorlog opnieuw opgeroepen. De beelden van toen worden geconfronteerd met hedendaagse foto’s van dezelfde plaatsen. Hiernaast zijn er om 11 en 15 uur begeleide wandelingen door Bertem.
Wegens het grote succes zal de tentoonstelling vanaf begin oktober te bezichtigen zijn in het lokaal dienstencentrum De Blankaart, en dit tot januari 2009.
Algemene ledenvergadering 'Oorsprong van onze kerkgebouwen'
Wanneer? woensdag 12 november 2008, om 20 uur
Waar? zaal De Vleugt (gemeentehuis Bertem)
Toegang gratis voor leden, 2 euro voor niet-leden
Na een woordje uitleg over het reilen en zeilen van onze vereniging verwelkomen wij prof. em. Arnold Provoost, inwoner van onze gemeente die een voordracht zal houden over de oorsprong van onze kerkgebouwen. Tijdens de pauze en na de voordracht zal er gelegenheid zijn tijdens een drankje met elkaar kennis te maken en bij te praten.
Wandeling 'Leefdaal in historisch perspectief'
i.s.m. het Davidsfonds Bertem
Wanneer? zondag 30 november 2008, om 14 uur
Vertrekplaats aan de kerk van Leefdaal
Na de wandelingen door Bertem naar aanleiding van de jaarmarkt, trekken we nu naar Leefdaal. Gids van dienst is Paul Van Bruystegem. Hij heeft weer een zeer toffe wandeling uitgestippeld, die hij met zijn gebruikelijke humor zal begeleiden. Na een bezoek aan de kerk, de Kerkring met lindeboom en de oude jongensschool wandelen we naar het imposante kasteel van graaf de Liedekerke. Ondertussen worden er verhalen verteld over de kerk, Jozef II, de rituelen van de Kelten, de Kozakken en de nonnetjes, de gebruiken op het Sint-Hubertusfeest en nog veel meer. We komen terug naar het centrum en sluiten af in het Pallekeshof.
Iedereen is van harte welkom!
22ste Dorpsquiz (door Gezinsbond Leefdaal)
Wanneer? zaterdag 17 januari 2009, om 20 uur
Waar? Parochiaal centrum, Leefdaal
Toegang 3 euro, 2 euro voor jongeren
De Gezinsbond van Leefdaal organiseert naar jaarlijkse traditie haar dorpsquiz. Deze maal wordt het alleen iets moeilijker, aangezien de Erfgoedkamer enkele vragen over ons dorp opstelde.
Algemene ledenvergadering 'De Sint-Pieterskerk van Bertem'
Wanneer? woensdag 11 februari 2009, om 20 uur
Waar? zaal De Vleugt (gemeentehuis Bertem)
Toegang gratis voor leden, 5 euro voor niet-leden
Johan Breugelmans - voorzitter van de kerkfabriek Sint-Pieter - houdt een lezing houden over de Sint-Pieterskerk van Bertem. Dit romaans bouwwerk is reeds 1000 jaar oud en heeft een rijke en interessante geschiedenis. De spreker is geboren te Aarschot maar woont sinds 1988 in onze gemeente. Hij is ondervoorzitter van de Hertogelijke Aarschotse Kring voor Heemkunde (H.A.K.V.H.).
Aperitiefconcert 'Van Kerstmis tot Pasen' van de Sint-Stevensgilde
i.s.m. de Cultuurraad Bertem en de Erfgoedkamer
Wanneer? zondag 29 maart 2009, om 10.30 uur
Waar? St.-Bartolomeuskerk, Korbeek-Dijle
Toegang 6 euro in voorverkoop
Onder het thema 'Van Kerstmis tot Pasen' of 'Van Geboorte tot Verrijzenis' brengt de Sint-Stevensgilde u liederen met religieuze en profane klassieke inslag. Tevens krijgt u de mogelijkheid om onder deskundige begeleiding van Gilbert Vandezande, Sophie Dargent en Cyriel Letellier het monumentale Sint-Stefanusretabel te bezichtigen. Kaarten in voorverkoop kosten 6 euro (aperitief inbegrepen) en kunnen bekomen worden bij onze bestuursleden en tijdens onze algemene ledenvergadering.
Erfgoeddag - tentoonstelling 'Uit de lucht gevallen'
door Cultureel Erfgoed Annuntiaten Heverlee, Dirk Vander Hulst en de Erfgoedkamer
Wanneer? zondag 26 april 2009, van 10 tot 18 uur
Waar? Heilig-Hartinstituut, Naamsesteenweg 355, 3001 Heverlee
Toegang gratis
In het kader van de jaarlijkse Erfgoeddag, dit jaar op zondag 26 april 2009 zal door de vzw Cultureel Erfgoed Annuntiaten Heverlee, de Erfgoedkamer Bertem vzw en luchtvaartarcheoloog Dirk Vanderhulst (uit Sint-Joris-Weert) in het gebouw Immaculata (gebouwd in 1939) van het H. Hartinstituut te Heverlee een tentoonstelling worden samengesteld rond de Engelse piloten die boven ons grondgebied opereerden in W.O.II. Zoals bekend stortte op zondag 26 november 1944 een Amerikaans vliegtuig van het type Liberator B24 neer op het huis, voorheen herberg 'Het Herderinnetje' aan het kruispunt van de kasteeldreef met de A. Devriezestraat in Leefdaal. Het kwam terug van een missie in de buurt van Hamburg maar geraakte op zijn terugreis beschadigd door Duits afweergeschut. Eén zwaargewond bemanningslid had het vliegtuig reeds verlaten te Leuven maar sloeg jammerlijk te pletter. De andere zeven bemanningsleden konden zich redden met hun parachute. De boordschutter geraakte echter gewond en werd voor verzorging afgevoerd naar het Brits hospitaal te Heverlee.
Ter gelegenheid van deze tentoonstelling zal ook een brochure worden uitgegeven met uitgebreide informatie rond de historische context, de vlucht, het vliegtuig, zijn bemanning, de plaats van het ongeluk, de verhalen van de mensen die het hebben meegemaakt en de verzorging in het Brits hospitaal.
Tentoonstelling 'Mei 1940 - Onheilspellend begin'
Wanneer? zaterdag, zondag en maandag 30 en 31 mei en 1 juni 2009
Waar? refter gemeentelijke basisschool, Dorpstraat 540, Leefdaal
Toegang gratis
De Tweede Wereldoorlog ligt intussen al meer dan zestig jaar achter ons. Hoog tijd om na te gaan wat er bewaard is gebleven, en wat er bewaard moet worden. Op de Pinksterfeesten in Leefdaal zal de Erfgoedkamer daarom een tentoonstelling presenteren over de voorbereiding van de oorlog - met de bouw van de bunkers van de KW-linie die nog in ons landschap zichtbaar zijn - en het begin van de vijandelijkheden in onze gemeente: het strijdverloop, de soldaten, het militaire materiaal, de gesneuvelden en de burgerslachtoffers uit onze gemeente, de vluchtelingen en de plunderingen.
'Op een kier' - Verborgen erfgoed in Vlaams-Brabant
Wanneer? zondag 19 april, 17 mei, 21 juni en 19 juli 2009, van 10 tot 18 uur
Toegang gratis
De Erfgoedkamer zal dit jaar meewerken aan dit initiatief - met steun van de provincie Vlaams-Brabant - dat er op gericht is om elke derde zondag van april, mei, juni en juli enkele weinig toegankelijke monumenten op te stellen. U wordt er verwelkomd door mensen voor wie het monument of de site een bijzondere betekenis heeft en die u graag ook wat toelichting zullen geven en rondleidingen zullen verzorgen. Concreet zullen volgende monumenten van 14 tot 18 uur opengesteld worden:
- Sint-Lambertuskerk, Leefdaal (enkel op 19/4 en 21/6 gidsbeurt om 15.00 u in de kerk met aansluitend bezoek aan het park van het kasteel)
- Sint-Veronakapel, Leefdaal (enkel op 17/5 en 19/7 gidsbeurt om 15.00 u)
- Sint-Pieterskerk, Bertem (gidsbeurt om 16.00 u) (kerk open van 16 tot 18 uur)
- Sint-Bartolomeuskerk, Korbeek-Dijle (gidsbeurt om 14.00 u)
'Wortel schieten in Bertem'
door de Landelijke Gilde Bertem en de Erfgoedkamer
Wanneer? dinsdag 2 juni 2009 om 19 uur 30 en zaterdag 26 september 2009
Je woont sinds kort of al vele jaren in Bertem, maar je kan je nieuwsgierigheid niet langer bedwingen. Je wilt eindelijk echt weten wat 'teussers' zijn, waar de 'Schipstraat' ligt en hoe je in plat Bertems een pintje moet bestellen. Of ook waarom de Corbiestraat zo heet en wat de breugelfeesten betekenden?
Landelijke Gilde en de Erfgoedkamer organiseren daarom een vrijwillge inburgerinscursus (met knipoog) voor nieuwe inwoners. Een unieke kans voor wie zich meer wil verdiepen in de wortels en graag gemakkelijker een praatje wil slaan met de iets oudere buurman of buurvrouw.
Op dinsdag 2 juni (19.30 - 22 uur) vindt een praktijksessie plaats, uiteraard begeleid door een uitgelezen schare van kenners van de lokale geschiedenis en gewoonten. Wie de sessies met vrucht beëindigt, wordt uitgenodigd op de plechtige overhandiging van de oorkondes van 'echte Bertemnaar' op de jaarmarkt eind september.
Het project 'Wortel schieten in Bertem', ingediend door Landelijke Gilde Bertem, werd bekroond en ondersteund door de Koning Boudewijnstichting - Fonds Delhaize.
Provinciale vergadering Heemkunde Vlaams-Brabant 'Het platteland'
Wanneer? zondag 14 juni 2009, aanvang om 9.30 uur
Prijs 45 euro
Heemkunde Vlaams-Brabant komt voor haar jaarlijkse provinciale vergadering naar Bertem! In de voormiddag zullen op het gemeentehuis verschillende voordrachten gegeven worden en de Prijs voor Heemkunde Vlaams-Brabant uitgereikt worden. Na een diner is een bezoek uitgestippeld aan verscheidene bezienswaardigheden in Bertem, Leefdaal en Korbeek-Dijle. Het volledige programma vindt u hier.
Dag van de genealogie in Korbeek-Dijle
Wanneer? zondag 30 augustus 2009 vanaf 11 uur 30
Waar? Parochiale Gebouwen, Nijvelsebaan 146, Korbeek-Dijle
Toegang gratis
Ter gelegenheid van Korbeek-Kermis zal de Erfgoedkamer de genealogie of familiekunde, in de schijnwerpers plaatsen. In de Parochiale Gebouwen zal vanaf 11.30 u doorlopend een tentoonstelling toegankelijk zijn van genealogische documenten (kwartierstaten, stambomen en stamreeksen) van vooral Korbeekse families. Ook vergrotingen van oude prentbriefkaarten van Korbeek-Dijle zullen speciale aandacht krijgen.
'Estaminet Erfgoedkamer' en tentoonstelling 'Vermakelijkheden in Bertem rond de eeuwwisseling'
Wanneer? zaterdag 26 september 2009 van 10 tot 17 uur
Waar? parochiezaal 'Ons Huis', Vossenstraat 4, Bertem
Toegang gratis
Tijdens de jaarmarkt wenst de Erfgoedkamer Bertem vzw een café uit de oude tijd, anno 1900, na te bouwen. Velen hebben het zelf meegemaakt en vele andere hebben het zeker horen zeggen dat er in het verleden heel wat meer drankgelegenheden waren in onze dorpen dan heden ten dagen. Uiteraard zag het alledaagse leven er helemaal anders uit dan nu. Het sociale leven en uitgangsleven was dan ook op een heel andere manier georganiseerd. Redenen genoeg om nog eens de sfeer van vroeger op te roepen en hoe kunnen we dat beter doen dan te proberen een café uit die periode na te bouwen.
Algemene ledenvergadering 'De heilige Hubertus: zijn leven, zijn collega's, zijn legende en het ontstaan van de jachtcultuur'
Wanneer? woensdag 18 november 2009, om 20 uur
Waar? zaal De Vleugt (gemeentehuis Bertem)
Toegang gratis voor leden, 2 euro voor niet-leden
Op 18 november 2009 vindt de algemene ledenvergadering plaats. Ditmaal zal Paul Van Bruystegem, ondervoorzitter van de Erfgoedkamer, een lezing houden met als titel 'De heilige Hubertus: zijn leven, zijn collega's, zijn legende en het ontstaan van de jachtcultuur'. Hiernaast zal de vergadering ook worden opgeluisterd door de 'Jachthoorngezellen van Meerdaelwoud'.
Lezing in de Sint-Lambertuskerk van Leefdaal over haar bouwgeschiedenis en haar kunstschatten
Wanneer? woensdag 31 maart 2010, om 20 uur
Waar? Sint-Lambertuskerk, Leefdaal
Toegang gratis voor leden, 5 euro voor niet-leden
Lieve Vandendriessche en Willy Brumagne vertellen het boeiende verhaal van een van de parels van de Voervallei. Deze uitzonderlijke lezing zal opgeluisterd worden door een Bertemse flamencogitarist. Na de voorstelling is er nog mogelijkheid om bij het nuttigen van een drankje gezellig bij te praten.
De sinds 1987 beschermde Sint-Lambertuskerk was oorspronkelijk een Maasromaanse basiliek. Ze is echter sterk verbouwd. Het diepe laatgotische koor heeft een mooi netgewelf van midden 16de eeuw. Belangrijke verbouwingen in de 18de eeuw gaven de kerk haar huidig uitzicht. De kerk bezit enkele belangrijke kunstvoorwerpen en antieke meubels. Boven het altaar hangt “De bekering van Sint-Hubertus” van de hand van Gaspar de Crayer. In een rococolambrisering uit 1772 zitten twee biechtstoelen vervat. Talrijke rouwborden van de familie de Liedekerke sieren de wanden van het koor.
Lieve Vandendriessche is sinds 2006 regiogids na een opleiding bij de gidsenbond 'Midden-Brabant'. In het kader van haar eindwerk heeft zij de Sint-Lambertuskerk bestudeerd. Willy Brumagne is goed gekend als lokale geschiedenisvorser, die al veelvuldig publiceerde in tijdschriften zoals Eigen Schoon en de Brabander, De Horen, Midden-Brabant en ook al enkele boeken over de geschiedenis van Leefdaal schreef.
Erfgoeddag 'Fake?': Reuze(n)goed in Bertem!
i.s.m. Cultuurraad Bertem, Koninklijke Filharmonie Leefdaal, Toneelvereniging Laban en Voedselteams vzw
Wanneer? zondag 25 april 2010, van 10 tot 18 uur
Waar? GBS 't Zonneveld, A.E. Verbiststraat 6, Bertem
Toegang gratis
Op de Erfgoeddag stelt de Erfgoedkamer u voor aan de reuzen van Bertem en hun ware geschiedenis, met een reuzententoonstelling! Gaan de huidige gilden en reuzen terug tot de oude schuttersgilden uit het ancien regime? En namen ze hierbij hun gebruiken en klederdracht over? Zelf beweren ze van wel, maar andere bronnen plaatsen hun gebruiken binnen de naoorlogse fanfarecultuur. Authenticiteit en traditie blijken hier rekbare begrippen. Natuurlijk zullen alle reuzen - Knepper de Bas uit de Kooige, Borre, Trien en Jefke uit Leefdaal en Wannes en Jul, het Ros Beiaard uit Bertem - ook aanwezig zijn, op een unieke rendez-vous.
Doorheen de dag zullen hiernaast volgende activiteiten plaatsvinden:
Theatervoorstelling: Heer Hersenloos - een wagenspel (om 11.30 en 14 uur op de speelplaats)
i.s.m. Toneelvereniging Laban en Cultuurraad Bertem
Heer Hersenloos, een macho ridder, krijgt van koningin Guinevere de opdracht om binnen het jaar uit te zoeken wat vrouwen het liefst van al willen. Wat zal er gebeuren als hij erin slaagt, of wat als hij er niet in slaagt?
Wandeling: Roddel- en mythewandeling (om 11 en 15 uur vertrek op de speelplaats)
In elk dorp gebeurt er al eens iets dat voor roddels zorgt. Tijdens deze wandeling komen we voorbij de plaatsen waar in het verleden dergelijke gebeurtenissen plaatsvonden. Die roddels en mythen worden opnieuw verteld en we gaan op zoek naar hoe het nu echt zat. Het is een geschiedeniswandeling opgebouwd rond gekende dorpsroddels en –mythen.
Kruidenwandeling (om 11 uur vertrek op de speelplaats)
i.s.m. Voedselteams vzw en Cultuurraad Bertem
Kruiden zijn goed voor alles. Maar is alles wat men beweert wel waar? Myriam Middelkamp, herborist en auteur van 'Kruiden, schoonheid uit de natuur' neemt je mee tijdens een 1,5 uur durende wandeling naar de Koeheide en wordt er samen gezocht naar de ware krachten van sommige kruiden die we vlakbij huis kunnen vinden. Ondertussen leren we ook welke fabeltjes er over die kruiden worden verteld.
Concert van Koninklijke Fanfare De Vier Heemskinderen (om 16.30 uur op de speelplaats)
Doorlopend kan u in de cafetaria terecht voor een frisse pint, een warme kom soep of een paar overheerlijke pannenkoeken en koffie.
Tentoonstelling 'Uit de lucht gevallen'
Wanneer? zaterdag, zondag en maandag 22, 23 en 24 mei 2010
Waar? refter gemeentelijke basisschool, Dorpstraat 540, Leefdaal
Toegang gratis
In deze tentoonstelling, die het werk is van de vzw Cultureel Erfgoed Annuntiaten Heverlee, de Erfgoedkamer Bertem vzw en luchtvaartarcheoloog Dirk Vanderhulst (uit Sint-Joris-Weert) wordt het verhaal verteld van de Engelse piloten die boven ons grondgebied opereerden in de Tweede Wereldoorlog.
Zoals bekend stortte op zondag 26 november 1944 een Amerikaans vliegtuig van het type Liberator B24 neer op het huis, voorheen herberg 'Het Herderinnetje' aan het kruispunt van de kasteeldreef met de A. Devriezestraat in Leefdaal. Het kwam terug van een missie met als doelwit een olieraffinaderij in Misburg, nabij Hannover, maar geraakte op zijn terugreis beschadigd door Duits afweergeschut. Eén zwaargewond bemanningslid had het vliegtuig reeds verlaten te Leuven maar sloeg jammerlijk te pletter. De andere zeven bemanningsleden konden zich redden met hun parachute. De boordschutter geraakte echter gewond en werd voor verzorging afgevoerd naar het Brits hospitaal te Heverlee.
Hieraan voorafgaand vindt op donderdag 20 mei om 20 uur de inhuldiging plaats van een monument ter herdenking van het gecrashte vliegtuig, door de Patton Drivers-Leuven Centraal. Klik hier voor meer informatie.
'Op een kier' - Verborgen erfgoed in Vlaams-Brabant
Wanneer? zondag 16 mei, 20 juni en 18 juli 2010, van 14 tot 18 uur
Waar? Sint-Pietersbandenkerk van Bertem, Sint-Bartholomeuskerk van Korbeek-Dijle, Sint-Lambertuskerk van Leefdaal en Sint-Veronakapel
Toegang gratis
Na het succes van vorig jaar werd besloten ook in 2010 onze kerken open te stellen voor het publiek op drie zondagen in mei, juni en juli. De Erfgoedkamer, in samenwerking met de kerkraden, gemeente Bertem en provincie Vlaams-Brabant stelt de monumenten open van 14 tot 18 uur. Daarnaast zijn de volgende activiteiten voorzien:
- In Bertem: gidsbeurten om 15 en 17 uur; orgelconcerten door Ann De Lentacker om 16 uur; afsluitend concert op 18 juli om 17.45 uur
- In Korbeek-Dijle: toelichting bij het retabel om 14.30, 15.30, 16.30 en 17.30 uur; landschapswandeling om 16 uur
- In Leefdaal: gidsbeurten om 15 en 17 uur; landschapswandeling om 16 uur (met alleen op 16 mei een geleid bezoek aan de kasteeltuin)
- In Sint-Verona: gidsbeurten om 15 en 17 uur; wandeling om 16 uur
Tentoonstelling '120 jaar Koninklijke Harmonie Sint-Cecilia'
Wanneer? zondag 29 augustus 2010, vanaf 11 uur (de openluchtmis om 10 uur wordt gevolgd door de opening van de tentoonstelling)
Waar? Parochiale Gebouwen, Nijvelsebaan 146, Korbeek-Dijle
Toegang gratis
Ook dit jaar is de Erfgoedkamer weer aanwezig op Korbeek-Kermis. De Koninklijke Harmonie Sint-Cecilia viert haar 120ste verjaardag. Jarenlang was het een fanfare, in de jaren ’90 werd ze omgevormd tot een harmonie. Vele inwoners van Korbeek-Dijle kan ze tot haar leden rekenen, en zelfs paus Johannes-Paulus II werd bij zijn bezoek aan Leuven vergast op hun muziek. Reden genoeg voor een terugblik met deze tentoonstelling!
Optredens van de Harmonie om 17.30 en 18.30 uur!
Open Monumentendag 2010 - 'De Vier Elementen'
Wanneer? zondag 12 september 2010, van 10 tot 18 uur
Toegang gratis
> Een fotoverslag kunt u hier vinden.
De pastorijtuin - Vossenstraat 4, Bertem
De vroegere pastorij van Bertem, opgetrokken langs de Voer, is sinds 1993 beschermd. Het hoofdgebouw is voortreffelijk gerestaureerd. De bijgebouwen moeten nog worden vernieuwd. De mooie tuin, gedeeltelijk aangelegd als kringlooptuin, kan worden bezocht.
Open van 10u tot 18u, toelichtingen starten aan de pastorij om 10u en 14u, geen reservatie nodig.
Voormalige brouwerij Delvaux - Dorpstraat 47a, Bertem
In 1898 werd de 'Brasserie et malterie du Lion Blanc' gesticht, die tot in de jaren '50 zou blijven bestaan. Na de sluiting werd in 1961 'Wasserij Peluc' opgericht maar ook deze zou weer verdwijnen. Stille getuigen, zoals de schoorsteen voor de stoommachine uit 1912, herinneren wel nog altijd aan dit ijverige verleden. Er zijn plannen om hier appartementen te bouwen.
In een tentoonstelling wordt de geschiedenis van de brouwerij-mouterij, en het verdere verhaal van de gebouwen verteld.
Open van 10u tot 18u, toelichtingen starten aan de brouwerij om 10u en 14u, geen reservatie nodig.
Waterwinning Puttebos en tentoonstelling 'De Voer, mijn waterweg' - Dorpstraat 590, Leefdaal
Vanuit de Voer- en Dijlevallei wordt grondwater via een uitgestrekt netwerk tot aan de kraantjes gebracht. Tussen Leefdaal en Vossem, in het alluviale dal van de Voer, ligt één van de vele waterwinningen. Het werd gebouwd in 1972 en zorgt sindsdien onafgebroken voor een drinkwaterstroom in de richting van Duisburg en het waterreservoir in Meerbeek (ook open tijdens deze Open Monumentendag).
Met de tentoonstelling 'De Voer, mijn waterweg' kunt u in veertig panelen met nieuwe en historische kaarten, foto's en tekeningen kennis maken met de natuur langs de Voer, van de bron in Tervuren tot de monding in de Dijle te Leuven. We brengen een vijftiental monumenten in beeld die verbonden zijn met de menselijke activiteiten in de Voervallei.
Open van 10u tot 18u, toelichtingen van deskundigen van de Vlaamse Maatschappij voor Watervoorziening starten aan het dispatchingcentrum om 10u en 14u, geen reservatie nodig.
Heksenwandeling langs de Voer (gezinsactiviteit) - vertrek aan de pastorij, Vossenstraat 4, Bertem
Deze korte wandeling van ongeveer twee kilometer loopt vooral over het 'Voerpad', goed begaanbaar en bruikbaar voor kinderwagens en rolstoelgebruikers. Komen aan bod: de Eyckenmolen, het verdwenen Hof van Overdijle, de bronnen naast de Voer, de Brouwerij Delvaux, de pastorietuin, ... Verhalen over geschiedenis, water, kruiden, ... worden doorkruist door een opdringerige heks die voortdurend de aandacht van de kinderen wenst.
De wandeling start om 10u30 en om 14u30 aan de pastorij en duurt ongeveer anderhalf uur, geen reservatie nodig.
Landschapswandeling 'Water en aarde' - vertrek aan de waterwinning, Dorpstraat 590, Leefdaal
Op deze landschapswandeling hebben we aandacht voor de bepalende rol van water in de vorming van het landschap in het leemplateau, en de aansluiting op de vallei van de Voer. Er zijn tal van kleinere landschapselementen, zoals graften, hellingbossen en houtkanten.
De wandeling start om 10u30 en om 14u30 aan het dispatchingcentrum 'Puttebos', geen reservatie nodig.
Open Monumentendag 2010 weergeven op een grotere kaart
Deze activiteiten kaderen in het grotere project 'In het begin was er...de Voer', een organisatie van Toerisme Tervuren vzw, gemeente Tervuren, de Koninklijke Heemkundige Kring Sint-Hubertus, Natuurpunt (afdeling Voer, IJse en Lane), het Agentschap voor Natuur en Bos en de Erfgoedkamer Bertem, met de steun van de provincie Vlaams-Brabant.
In Tervuren kunt u zo onder meer de ijskelder, de ruïnes van het kasteel of het Spaans huis in de Warande ontdekken, of meegaan op een van de vele wandelingen. Voor alle informatie kunt u terecht op www.omdtervuren.be.
Tentoonstelling 'Sport en spel in Bertem'
Wanneer? zaterdag 25 september 2010, van 10 tot 17 uur
Waar? parochiezaal 'Ons Huis', Vossenstraat 4, Bertem
Toegang gratis
Al jarenlang is de jaarmarkt dé dag om naar uit te kijken in Bertem. Telkens betekent dit namelijk een dag vol plezier. Ook de Erfgoedkamer zorgt deze keer voor vermaak, en werpt een blik op de vormen van ontspanning in Bertem. Kom langs, en speel mee met een oud volksspel, of steek iets op over sport en spel in onze gemeente.
Algemene ledenvergadering 'Van de oerknal tot Mittal: het grote verhaal van ijzer en staal'
i.s.m. Davidsfonds Bertem
Wanneer? donderdag 25 november 2010, om 20 uur
Waar? Ontmoetingscentrum Ter Dijle, Nijvelsebaan 152, 3060 Korbeek-Dijle
Toegang gratis voor leden van Erfgoedkamer Bertem en Davidsfonds Bertem, 5 euro voor niet-leden
In deze voor onze ledenvergadering samengestelde presentatie wordt het verhaal van ijzer en staal verteld. Probeer maar eens even deze twee weg te denken uit ons bestaan en het wordt meteen duidelijk hoever onze beschaving zou terugvallen.
Etienne Aernoudt brengt het succesverhaal van dit ijzer, dat begon in Anatolië zo'n 1500 jaar geleden en dat ononderbroken bepalend is geweest voor onze geschiedenis en uitmondt in de gigantische staalconcerns zoals wij ze vandaag kennen. Hij zal ons duidelijk maken hoezeer de ontwikkeling van dit ijzer heeft ingegrepen in ons dagelijks leven.
Willy Brumagne vertelt het verhaal van de ijzerwinning in onze streken. Brabant en het Hageland en zelfs Leefdaal en Bertem hebben elk hun eigen ijzergeschiedenis. Zeker diegenen die dit een ongelofelijk verzinsel vinden, moeten zeker eens komen luisteren.
Algemene ledenvergadering 'Een verdedigingslinie in mei '40 van Koningshooikt tot in Waver'
Wanneer? Woensdag 6 april 2011 om 20 uur
Waar? Lokaal dienstencentrum De Blankaart, Egenhovenstaat 22-24, Bertem
Toegang gratis voor leden, 5 euro voor niet-leden
Koen Demarsin en Julien Cannaerts brengen het gehele kader in beeld van deze verdedigingslinie die in mei '40 langsheen de Dijle doorheen Korbeek-Dijle liep. Restanten zijn nog te zien in onze drie dorpen. We komen er met een tentoonstelling nog uitgebreid op terug tijdens de Open Monumentendag op 11 september.
De twee sprekers brengen hierop nu een inleiding over de bouw, het opzet en de uitvoering van de verdedigingswerken in de aanloop naar de Meidagen '40.
Erfgoeddag 'Armoe troef'
i.s.m. het gemeentebestuur, OCMW, Lokaal dienstencentrum, WZC St.-Bernardus
Wanneer? Zondag 1 mei 2011, van 10 tot 18 uur (nog te bezoeken tot en met 27 mei 2011, op weekdagen tussen 10 en 16 uur)
Waar? Lokaal dienstencentrum De Blankaart, Egenhovenstaat 22-24, Bertem (parking via Paardenstraat)
Toegang gratis
Armoe? Zorg voor alle tijden!
Op deze tentoonstelling neemt de Erfgoedkamer je mee naar armoede in alle mogelijke facetten doorheen de tijden. Dit uitbeelden is echter geen gemakkelijke klus. Het archief van het OCMW en van de Zusters van Liefde van Gent, moederhuis van het klooster van Bertem, boden echter hulp. Ook werden sporen werden gezocht in de drie dorpen: Bertem, Korbeek-Dijle en Leefdaal.Armoedebestrijding was oorspronkelijk vooral het werk van de Kerk. In elke parochie bestond een Tafel van de Heilige Geest. Na de Franse revolutie werden officiële "Burelen van Weldadigheid" opgericht, die uitgroeiden tot de OCMW's. In de Kerk ontstonden congregaties die zich om armoedebestrijding en onderwijs bekommerden, zoals onze Zusters van Liefde. De instelling van de sociale zekerheid en oprichting van gemeentelijke OCMW's waren reuzenstappen. Hiernaast bleef ook hulp aan personen en gezinnen door religieuze instellingen en vrijwilligers bestaan.
Doorlopend kan je in de cafetaria terecht voor een frisse pint of een paar overheerlijke pannenkoeken en koffie, ...
In de namiddag vanaf 14 uur kan je een kaartje komen leggen op het kaarttornooi.
'Op een kier' - Verborgen erfgoed in Vlaams-Brabant
Wanneer? Zondag 15 mei, 19 juni en 17 juli 2011, van 14 tot 18 uur
Waar? Sint-Pietersbandenkerk van Bertem, Sint-Bartholomeuskerk van Korbeek-Dijle, Sint-Lambertuskerk van Leefdaal en Sint-Veronakapel
Toegang gratis
Ook dit jaar worden deze monumenten opengesteld voor het publiek door de Erfgoedkamer, in samenwerking met de kerkraden, gemeente Bertem en provincie Vlaams-Brabant. Op 15 mei zijn er volgende activiteiten voorzien:
- In Bertem: gidsbeurten om 15 en 17 uur met om 16 uur een muzikaal intermezzo door Astrid Desantoine (solorecital harp) en om 17.30 uur brengt Ann De Lentacker (orgel) met 'Uit het leven gegrepen' een gevarieerd concert
- In Korbeek-Dijle: toelichting bij het retabel om 14.30, 15.30, 16.30 en 17.30 uur
- In Leefdaal: gidsbeurten om 15 en 17 uur
- In Sint-Verona: gidsbeurten om 15 en 17 uur
- In Bertem: gidsbeurten om 15 en 17 uur met om 16 uur een muzikaal intermezzo door Gert Amerlinck (orgel) en Ellen Van den Brande (cello)
- In Korbeek-Dijle: toelichting bij het retabel om 14.30, 15.30, 16.30 en 17.30 uur
- In Leefdaal: gidsbeurten om 15 en 17 uur. Om 16 uur wandeling naar en in de tuin van het kasteel.
- In Sint-Verona: gidsbeurten om 15 en 17 uur
- In Bertem: gidsbeurten om 15 en 17 uur met om 16 uur een muzikaal intermezzo door Gert Amerlinck (orgel) en Ellen Van den Brande (cello)
- In Korbeek-Dijle: toelichting bij het retabel om 14.30, 15.30, 16.30 en 17.30 uur
- In Leefdaal: gidsbeurten om 15 en 17 uur
- In Sint-Verona: gidsbeurten om 15 en 17 uur
Wilt u ook weten wat andere dorpen te bieden hebben? De brochure met het volledige programma vindt u nu op het gemeentehuis van Bertem of online op de website van provincie Vlaams-Brabant.
Wilt u ook weten wat andere dorpen te bieden hebben? De brochure met het volledige programma vindt u nu op het gemeentehuis van Bertem of online op de website van provincie Vlaams-Brabant.
Tentoonstelling 'Onderwijs in Leefdaal'
Wanneer? zaterdag, zondag en maandag 11 (van 16 tot 20 uur), 12 (van 10 tot 20 uur) en 13 (van 14 tot 17 uur) juni 2011
Waar? refter gemeentelijke basisschool, Dorpstraat 540, Leefdaal
Toegang gratis
> Een fotoverslag kunt u hier vinden.
Tijdens de Pinksterfeesten van 11/06 tot 13/06 toont de Erfgoedkamer in de refter van de gemeenteschool de geschiedenis van het plaatselijke onderwijs. Het begon met een koster die in de winter een deel van de dorpsjeugd wat leerde lezen en schrijven. Vele onderwijzers en onderwijzeressen - zusters en leken - later, is de school uitgegroeid tot wat zij nu is: een instelling met ruim vierhonderd leerlingen en de belangrijkste tewerkstelling in het dorp. Daarbij pure nostalgie voor de niet meer zo jongeren onder ons.
Ondertussen doen we een warme oproep aan iedereen om ons te helpen. We zoeken nog steeds allerlei voorwerpen uit 'de klas van toen': banken, leien, griffels, oude schriften, wandplaten,... Kijk eens op de zolders en laat ons weten wat je gevonden hebt. Wil je de voorwerpen tijdelijk in bruikleen geven of wil je ze als gift bij de Erfgoedkamer laten: dat beslis je zelf.
Zeer specifiek zoeken we dus ook naar oude klasfoto's of andere documenten van de scholen in Leefdaal. We kunnen er dan misschien een prettig pinksterweekendje 'Wie is wie?' van maken.
Open Monumentendag 2011 - 'Conflict'

Wanneer? zondag 11 september 2011, van 10 tot 18 uur
Toegang gratis
door Gemeente Bertem, Werkgroep KW-stelling, Simon Stevin Vlaams Vestingbouwkundig Centrum vzw, Vrienden van Heverleebos en Meerdaalwoud vzw, Regionaal Landschap Dijleland vzw en de Erfgoedkamer
> Een fotoverslag kunt u hier vinden.
Ontdek het vergeten erfgoed uit de Tweede Wereldoorlog. In het Dijleland liggen talrijke bunkers van de KW-linie, een verdedigingslinie die België in allerijl bouwde aan de vooravond van WOII.
De gemeente Bertem neemt ook dit jaar deel aan deze Open Monumentendag. Je kan kennismaken met de overblijfselen van deze onzalige periode, meer bepaald in Korbeek-Dijle, dat pal op de verdedigingslinie lag.
Tentoonstelling 'Mei 1940, een onheilspellend begin' - Stationsstraat 13, Korbeek-Dijle (aan de Dijlebrug - The Shelter, vroeger Natur-Natur)
We geven een beeld van de voor de bewoners ingrijpende gebeurtenissen vóór WO II en in mei 1940. Aan de hand van kaarten, foto's en documenten, zoals kranten van toen, duiden we ook 'burgerlijke' activiteiten die zich toen afspeelden. Het gehele historische kader wordt geschetst en tevens de specifieke gevolgen voor een dorp als Korbeek-Dijle.
Bunkerwandeling - vertrek aan Stationsstraat 13, Korbeek-Dijle
Van de tentoonstelling 'Mei 1940, een onheilspellend begin' wandelen we naar een van de twee bunkers. Onderweg krijg je het verhaal van de gebeurtenissen in mei 1940, de opbouw van de bunkers, de camouflage, het gebruik. We passeren ook het graf van een Engelse militair. Om 10.30u en 14.30u wandelen we naar LW 2, om 11.30u en 15.30u naar LW 5. De wandeling duurt ongeveer een uur.
Wil je al meer weten over de KW-linie? Op kwlinie.be vind je heel wat informatie en een inventaris door de Werkgroep KW-stelling van bewaarde, verdwenen en zelfs nooit gebouwde onderdelen van de KW-linie.
Deze activiteiten kaderen in de intergemeentelijke samenwerking 'KW-Linie', waar ook Haacht, Kortenberg, Leuven, Oud-Heverlee en Sint-Katelijne-Waver deel van uitmaken. Voor het volledige progamma: zie hier.
Tentoonstelling 'Bertem, Teussersdorp'
Wanneer? zaterdag 24 september 2011, van 10 tot 17 uur
Waar? parochiezaal 'Ons Huis', Vossenstraat 4, Bertem
Toegang gratis
Met de tentoonstelling 'Bertem, Teussersdorp' zullen we ook dit jaar weer present zijn op de jaarmarkt. De 'Teussers', bijnaam voor de veekooplieden uit ons dorp, nemen een belangrijke plaats in in de beeldvorming van ons dorp. Maar wie zijn ze eigenlijk? Waar hielden ze zich mee bezig?
Dit is ook de uitgelezen kans om ook een blik te werpen op de geschiedenis van de jaarmarkt, die dit jaar voor de 29ste keer georganiseerd werd. Krantenknipsels, foto's en affiches voeren ons mee naar de vorige edities.
Of kom gewoon gezellig een Teusser drinken. Want daar draait het toch om?
Ledenuistap naar het kasteel Arenberg
Wanneer? zaterdag 19 november 2011, om 14.30 uur aan de ingangspoort van het kasteel (of om 14 uur vertrek op het Gemeenteplein in Bertem)
Waar? Kasteel Arenberg, Heverlee
Toegang gratis voor leden, 5 euro voor niet-leden
Onze gewoontegetrouwe ledenvergadering heeft ditmaal de vorm aangenomen van een ledenuitstap. De tocht gaat naar het Kasteel Arenberg in Heverlee. De hertogen van Arenberg speelden nog een belangrijke rol in de geschiedenis van Bertem. Zopas vernemen we in de Campuskrant het bericht dat op 15 augustus Hertog Jean-Engelbert van Arenberg (1921-2011) overleden is in Lausanne-Ouchy in Zwitserland. Hij was 12e hertog van Arenberg en 18de hertog van Aarschot en Prins van het Heilig Roomse rijk van de Duitse Natie. Er zijn steeds banden van de familie gebleven met Leuven, met name in de KULeuven, waar hem trouwens in 1994 een eredoctoraat werd toegekend.
Op zaterdag 19 november 2011 worden we verwacht aan de ingangspoort van het kasteel om 14.30 uur. Diegenen die gezamenlijk met de wagen willen rijden of meerijden, verzamelen op het Gemeenteplein in Bertem. Daar vertrekken we stipt om 14 uur. De deelname aan het bezoek is gratis voor onze leden. Anderen zijn zeer welkom en betalen 5 euro.
Onze gids doorheen het Kasteel met de salons en de kapel is onze ondervoorzitter Willy Brumagne. Als toemaatje kunnen we ook een bezoek brengen aan de Architectuurafdeling van de K.U.Leuven, die daar gehuisvest is. Onze gastheer daarbij is Prof.ir.arch. Piet Stevens, die tevens betrokken is in restauratiewerken van de kerk in Bertem.
Afhankelijk van de tijd en het weer lopen we misschien nog even doorheen het domein rondom het kasteel. We hopen jullie talrijk te mogen begroeten!
Leefdaalse avond 2.0
een organisatie van KWB Leefdaal, met medewerking van de Erfgoedkamer
Wanneer? woensdag 15 februari 2012, om 20 uur
Waar? Parochiezaal, Leefdaal
Toegang 3 euro
Na het succes van de eerste editie, organiseert KWB Leefdaal een tweede Leefdaalse avond. Ook wij zijn er weer, om een heel bijzondere vondst te presenteren: filmbeelden van ons dorp in mei 1940!
Nacht van de Geschiedenis 'Drank(en)''
i.s.m. Davidsfonds Bertem en Leefdaal
Wanneer? dinsdag 20 maart 2012, om 14 uur
Waar? 'Hof ter
Vaeren', Wolfshagen 5, Huldenberg.
Om 13.30 uur vertrekken we vanop het dorpsplein van Bertem en
in Leefdaal. Wie geen vervoer heeft kan meerijden, daarom graag een seintje wie zelf wil rijden
en wie mee wil rijden aan Rob Parisis, op 016 48 92 08 of contact(at)erfgoedkamerbertem.be.
Toegang 2 euro
Dit jaar vindt voor de tiende keer de Nacht van de Geschiedenis
plaats, een organisatie van het Davidsfonds. Thema dit jaar is
'Drank'. In onze streek is er een lange traditie van
melkveebedrijven en melkveehouders, daarom koos de
Erfgoedkamer er voor samen met het Davidsfonds van Bertem en
Leefdaal een bezoek te brengen aan het melkveebedrijf Hof ter
Vaeren, Wolfshagen 5 in Huldenberg.
We worden verwacht op dinsdag 20 maart om 14 uur voor een
rondleiding in het bedrijf. Een kleine tentoonstelling zal daar ook
een overzicht geven van de geschiedenis van de melkveeteelt in
onze streek. Daarna is er nog gelegenheid om een koffietje te
drinken. Of je daar melk bijwilt, mag je zelf kiezen.
Een overzicht van alle activiteiten die in Vlaanderen zullen plaatsvinden, valt hier te bekijken.
Erfgoeddag 'Negen eeuwen in negen helden'
Wanneer? zondag 22 april 2012, van 10 tot 18 uur
Waar? 'The Shelter', Stationsstraat 13, Korbeek-Dijle
Toegang gratis
Wandelen: 'Speurtocht naar helden'
Wanneer? zondag 22 april 2012, om 11 en 15 uur
Vertrekpunt? 'The Shelter', Stationsstraat 13, Korbeek-Dijle
De eerste gevonden vermelding van de naam 'Bertem' is dit jaar 900 jaren oud. We kozen uit de voorbije negen eeuwen negen markante figuren uit Bertem, Korbeek-Dijle en Leefdaal. Ze komen die zondag samen in Korbeek-Dijle. Zij zijn onze gidsen doorheen de geschiedenis. Van een 18de-eeuwse pastoor over een 13de-eeuws kruisvaarder tot een zevenjarig jongetje uit de 19de eeuw: ze vormen een merkwaardige verzameling. Ze geven ons een bloemlezing uit onze geschiedenis en onze monumenten.
Hopelijk komt u ons vergezellen op deze ontdekkingstocht, op 22 april in Korbeek-Dijle.
Vergeet dan zeker ook uw wandelschoenen niet! De tentoonstelling vindt plaats in Korbeek-Dijle, dus nemen we ook een kijkje in het dorp. Waar lieten die helden hun sporen na?
Algemene ledenvergadering naar Aarschot
Wanneer? zaterdag 5 mei 2012, om 14 uur
Waar? Parking stedelijk museum, Aarschot
We verplaatsen ons met eigen vervoer. Afspraken voor samen reizen kan. Laat dus weten of je meegaat en vrije plaatsen hebt in de wagen of je graag met iemand zou meerijden (Rob Parisis 0475-70 55 27). We komen samen op het gemeenteplein in Bertem en vertrekken daar om 13.15 uur. We rijden naar de parking aan het stedelijk museum in Aarschot in de Elisabethlaan. Daar begint ons bezoek om 14 uur stipt.
Toegang gratis voor leden, 5 euro voor niet-leden
Lang geleden hadden de Hertogen van Aarschot het voor het zeggen in Bertem. We gaan ginder eens kijken of we er geen sporen meer van zouden vinden.
We bezoeken onder leiding van een gids de 's Hertogenmolens (zopas prachtig gerestaureerd). We wandelen verder langs het begijnhof, de Onze-Lieve-Vrouwekerk, de Grote Markt naar het cultureel centrum "Het Gasthuis". Dit bezoek neemt twee uren in beslag.
Op het eindpunt kan ieder op eigen initiatief uitblazen in de gezellige cafetaria.